Preek van de week

In de waarheid

Geen mens ontkomt eraan. Het hoort erbij. Leef je, dan heb je ook pijn, verdriet en ken je angst. Maar bij dit alles hebben mensen elkaar om voor elkaar een bron van troost en hoop te zijn. Zo ook bij de leerlingen in het evangelie van vandaag. Het vooruitzicht van het afscheid van Jezus als een geliefde vriend en meester joeg hen schrik aan.
Daarom heeft Jezus – geconfronteerd met zijn spoedige dood - hen voor het laatst willen troosten. En hij vindt er de juiste woorden voor: "Nog veel heb ik jullie te zeggen, maar je kunt het nu niet verdragen, maar de Geest van de waarheid zal jullie de weg wijzen naar de volle waarheid."

En ze mochten zich daaraan vastklampen als tegenwicht voor wat hen te wachten stond na het sterven van Jezus. Maar die woorden waren voor hen volslagen onbegrijpelijk. Ze zullen wellicht elkaar hebben aangekeken in het onzekere over ‘wie’ of ‘wat’ hij sprak. Zal het het sterven zelf zijn van Jezus die het hen duidelijk zal maken? Als de grond onder hun voeten wegzinkt, als alles hen uit handen is geslagen, en niets hen nog overeind houdt?

Maria, de vrouwen en de leerlingen die het hele gruwelijke traject van Jezus lijden en dood mee hebben afgelegd, wisten wat het betekende. Wie of wat ben je nog bij het zien van zoveel geweld. In ontreddering en vertwijfeling, in onmacht en in angst gevangen sloten ze zich op. Niet elk alleen. Neen, ze verzamelden zich opnieuw. Ze wilden praten over hem van wie ze allen zoveel hebben gehouden. Ze maakten elkaar deelgenoot door alles wat in hen leefde aan pijn en onmacht, aan verdriet en angst met elkaar te delen. In deze beslotenheid waren ze op zoek naar hoop en naar licht uit het donker. En er werd licht!

Deze ervaring betekende voor hen dat de dood niet het einde kan zijn. Dat de Geest die Jezus bezielde verder gaat in deze nieuwe verbondenheid voorbij de dood. Deze levensechte ervaring mochten ze voor waar aannemen. Een waarheid die heel hun bestaan doorzinderde. Het werd de moederschoot waarin hun geloof in Jezus als verrezene geboren werd en hen tot onverschrokken getuigen heeft gemaakt.

Maar hoe doorzindert die geest van waarheid ons bestaan? Begonnen de leerlingen daar niet waar we eigenlijk allemaal zouden moeten beginnen? Timoty Radcliffe, voormalig magister van de orde van de dominicanen, zegt: "De grootste uitdaging voor het vinden van de waarheid is elkaar helpen terug gemeenschap op te bouwen." Wij hebben het daar moeilijk mee. Meestal schuwen we wat pijn doet en verdrietig maakt. En vaak geven we nauwelijks gelegenheid het tot ons te laten doordringen. En te raken de waarheid die in ons schuilgaat. Niet wat van buitenaf, maar wat van binnenuit komt lijkt belangrijk voor het vinden van de waarheid.

Maar als wij alleen moeten zwerven dan dolen we rond. Verdwalen we in het labyrint van ons eigen wezen. Maar samen op weg gaan, stapsgewijze, geleidelijk en geduldig met elkaar, kunnen we vinden. En als de mist verdicht, de donkerte valt en we de weg kwijtraken, is er nog het verlangen. Het verlangen en het vertrouwen op elkaar openhouden. Daar moeten we op bedacht blijven, dat we de weg samen blijven gaan. Ononderbroken zoekend naar wegen die nieuw leven mogelijk maken. Als we die weg gaan, kan er een kwaliteit van leven aan het licht komen die nieuwe en vrije mensen van ons maakt.

Een levensvernieuwende ervaring ontvouwt altijd de fundamentele intuïtie over de waarheid van het leven. Het openbaart de waarheid over God en wie God voor ons kan zijn. Dan pas staan we ‘in de waarheid’ om te kunnen onderscheiden wat goed is, wat mag en niet kan, wat aangewezen is en prioritair is in ‘Gods naam’.

Voor ons is dat de God van de bijbel wiens naam we vandaag vieren. God die is drie in één. Die is zijn eigennaam. ‘Ik die ben, Ik zal er zijn voor jou’. Scheppende kracht van leven. In Jezus aan het licht gekomen. Die hartverwarmend aanwezig komt waar het leven bedreigd en gekwetst wordt. Die één in Geest en adem onophoudelijk nieuw leven wekt en ons de volle waarheid doet verstaan. De onuitputtelijkheid ervan wordt bron van kracht en hoop.

Het zou een leugen zijn te denken dat er geen hoop meer is. Er zijn vandaag genoeg mensen die ‘in de waarheid’ staan.

Maria Wittevrongel
Dominicaanse familie Knokke.