Preek van de week

Bidden

Twee lezingen van deze zondag roepen een bekend thema op. Wie met volharding bidt, wordt zeker verhoord. Het roept bij mij grote weerstand op. Want het klopt niet. Mensen hebben zich kapot gebeden om genezing van een kind of van een geliefde, om herstel van relaties, om gerechtigheid, om de goede afloop van hun eerlijke inzet, en hun gebed is niet verhoord geworden. God blijkt niet die supermacht te zijn die van buitenaf binnen breekt of die van bovenaf tussen beide komt. Van die voorstelling hebben we afstand genomen sinds Yoeri Gagarin als eerste zijn ruimtevlucht met succes had volvoerd. Hij wist ons te vertellen dat daar boven helemaal geen hemel was. God ? Niet gezien!

Inderdaad. Van die supermacht geen spoor. Van die almachtige heerser geen spoor toen Jezus werd gekruisigd. De hemel ging niet open voor een bovenaardse tussenkomst. Vandaar valt blijkbaar geen redding te verwachten.

We hebben afstand genomen van een god als buitenwonende supermacht. Onze aandacht heeft zich naar beneden gekeerd, naar deze wereld. We zijn onze eigen ervaringen gaan bevragen. Er heeft zich een nieuwe manier van bidden ontwikkeld. In het luisteren naar de stem van ons geweten, in de aandacht voor gerechtigheid wereldwijd, in de strijd voor gelijkwaardigheid onder alle mensen, rassen en seksen, in het verzet tegen de loutere macht van het geld, en in nog zoveel stemmen die we opvangen in ons eigen geweten en in de wereld rondom ons. Daarin voelen we ons aangesproken, weten we ons verantwoordelijk gesteld. Die stemmen toelaten is bidden. Omdat we daarin geconfronteerd worden met iets wat ons onvoorwaardelijk aangaat en opvordert. Een aanwezigheid, een presentie die zich niet laat manipuleren. Maar die er is. Als sprekende werkelijkheid. Die ons nodigt die werkelijkheid om te vormen.

Wanneer we het op die manier over bidden hebben, dan hebben we het over wat ons ten diepste aanbelangt. Bidden is verwijlen bij wat me bezighoudt. Mijmeren, zeg maar. Beelden voor de geest halen. Van geliefden, van je kinderen, van mensen die je ter harte gaan. En de stille zorg die zich van je meester maakt dat het hen goed mag gaan, dat ze geen onbezonnen dingen doen, dat ze zich niet laten overmeesteren door de zucht naar geld en status. Het is genieten van de mooie dingen die ze meemaken en daar blij om zijn. Dat is bidden. Het voelen van die dankbaarheid. Beseffen dat het ons geschonken is. En dat alles broos en kwetsbaar is. En hopen dat het duren mag.

Bidden is de ontroering toelaten die te ervaren is in het opstaan der armen. Daar moest ik deze week aan denken op 17 oktober op de wereldarmoededag. Dan zie ik voor mij die jaarlijkse manifestatie op het grote Sint Pietersplein te Gent, waar recht tegenover de ingang van de kerk de gedenksteen ingemetseld ligt waar mensen zich verzamelen in verzet tegen extreme armoede. Volgens de kranten deze week één op de zeven Belgen. Aan deze jaarlijkse manifestatie nemen mensen deel van alle mogelijke gezindheden. Bidden is voor mij: hierbij aanwezig zijn. Want hier wordt het woord van Jezus in de zaligsprekingen in praktijk gebracht: zalig jullie armen. Als dat enkel een woord is om over te mediteren in een stille kapel, ver van het menselijke gewoel en zonder dat er enige consequenties aan verbonden zijn, dan is godsdienst opnieuw opium voor vrome zielen. Bidden is de stem van deze mensen laten weerklinken te midden van een wereld waar winsten en kijkcijfers het voor het zeggen hebben. Deze manier van bidden plaatst me namelijk voor een keuze. Ik kan niet zomaar zonder meer overgaan tot de orde van de dag alsof er niets aan de hand was. Stoten we hier wellicht op die innerlijke stem waarvan sommigen zeggen dat het de vonk van God is in ons?

Het gaat inderdaad om de wijze waarop we in het leven staan. Het gaat om de vraag waarvoor we de aandacht scherp houden. De verleiding is namelijk groot om je door allerlei zaken in beslag te laten nemen. Verstrooiing is er in overvloed. Het is een sleutelwoord in deze cultuur. Entertainment. Alles is entertainment. Ook het nieuws, tot en met de natuurrampen, de gewapende conflicten wereldwijd: alles entertainment. Niets meer dan beelden die straks door andere worden afgelost. Het laat ons allemaal onberoerd. Straks volgt de nieuwste soap.

Misschien is het bidden van Mozes wel een pleidooi voor alertheid, blijvende alertheid, tegen de verdoving die ons langs zoveel kanten bedreigt. En is het beeld bij Lucas een oproep om blijvend op te komen voor gerechtigheid. Het gaat niet toevallig om een weduwe. Zij staat symbool voor allen die slachtoffer worden van uitbuiting en corruptie. Beiden, zowel Mozes als de weduwe, blijven roepen om gerechtigheid. Hun aanhoudend aandringen geeft lucht aan Gods stem in ons die uitziet naar recht en gerechtigheid. Die stem hebben sommige mystici genoemd: 'Gij stil geschreeuw' (D. Sölle) Vanuit de ervaring dat deze stem, hoe bescheiden ook, niet klein te krijgen is. Zo wordt ons gebed inderdaad verhoord. "Gebeden veranderen de wereld niet, maar ze veranderen mensen, en mensen veranderen de wereld" (A. Schweitzer).

Ignace D'hert o.p.