De taal van de geestdrift
 

Na Jezus' dood kropen zijn leerlingen samen achter gesloten deuren uit angst voor de Joden. Christenen lijken vandaag een beetje op hen. De meesten schuilen het liefst achter de deuren van de eigen parochie, binnen de kring van gelijkgezinden door wie ze zich aanvaard en begrepen voelen. Hun kardinaal doet het wel bijzonder goed in de publieke opinie, maar hij is bijna de enige. Zijn christenen treden niet gaarne uitdrukkelijk als katholiek naar buiten omdat ze vrezen dat de publieke opinie hun niet gunstig gezind is en dat ze wat meewarig, zelfs spottend, vanuit de hoogte bekeken zullen worden. Maar toen Jezus' leerlingen hem in hun midden zagen verschijnen, stuurde hij hen naar buiten. Hij blies hen de heilige Geest in met de opdracht om in kracht van de Geest te bewerken dat er in hun wereld vergiffenis werd gegeven en gekregen. Zo moeten christenen vandaag zich met geestdrift naar buiten laten sturen.

In het pinksterverhaal van de Handelingen der apostelen komt de kracht van de Geest het sterkst tot uiting in het talenwonder dat hij bewerkte. Toen de leerlingen naar buiten werden gedreven, begonnen ze in vreemde talen te spreken. En tot verwondering van iedereen die hen hoorde verstond hij of zij hen in zijn of haar eigen moedertaal.

Toen ik zo'n twee jaar samen met enkele vrienden in een Brussels museum een tentoonstelling van Vlaamse kunstwerken bezocht, kwamen we voorbij het bekende schilderij van de Toren van Babel, van Breugel, waar een lerares voor een groep scholieren uitleg stond te geven. De toren van Babel, vroeg ze, ooit van gehoord? Luister dan goed. De inwoners van Babel wilden een hoge toren bouwen, tot in de wolken. God zag hen bezig, en hij zei bij zichzelf, oei, ze komen dichtbij, ik moet ze tegenhouden. En hij hield ze tegen. Hij bracht hun taal in verwarring. Ze verstonden elkaar niet meer. Ze konden niet meer voortwerken, en ook niet meer samenleven. En ze scheidden van elkaar, elke taalgroep ging apart wonen. Zo zie je, beste kinderen, zei de juffrouw, de gevolgen van die taalramp. Ook vandaag nog. We zijn multicultureel en we slagen er niet in elkaar te verstaan.
De juffrouw had dan over Pinksteren kunnen spreken. Ze had kunnen uitleggen hoe de verwarring van de babelse taalcatastrofe werd opgeheven door het talenwonder van Pinksteren. Maar dat deed ze niet, misschien omdat ze het maar een sprookje vindt en niet gelooft in sprookjes.

Maar het is geen sprookje. Er gebeuren onder ons wel degelijk taalwonderen. Ik denk dan niet aan geavanceerde spraaktechnologie van tegenwoordig. Taal is meer dan woorden en zinnen. Eerst en vooral is ze lichaamstaal. Je kunt iemand toespreken en je doen verstaan zonder één woord te spreken, door de manier waarop je lichamelijk uitdrukt wat je hen of haar wil zeggen. Je kunt, bijvoorbeeld, een anderstalige door je lichaamstaal zonder één woord te zeggen doen verstaan hoe zeer hij of zij bij jou welkom is.

We kunnen taalwonderen bewerken door de geestdrift waarmee we tot anderen spreken over wat ons echt ter harte gaat. De geest die ons drijft brengen we naar hen over, en ze verstaan in hun taal wat we zeggen. Het was de geestdrift waarmee Jezus' leerlingen op de eerste pinksterdag spraken over Gods grote daden die bewerkte dat iedereen die naar hen luisterde hen in zijn of haar taal verstond. Waar deelhebbing in dezelfde geest tot stand komt of tot stand wordt gebracht, kunnen we uit kracht van die gemeenschappelijke geest spraakverwarring, misverstand uit de weg ruimen.

Volgens het evangelie bestaat het wonder dat we tot stand moeten brengen hierin, dat er dankzij ons werk vergiffenis wordt gegeven en gekregen. Waar mensen uit kracht van de Geest vergiffenis en verzoening aan elkaar doorgeven, scheppen ze een nieuwe wereld. Dan mogen ze terecht het pinksterlied zingen: 'De geest des Heren heeft een nieuw begin gemaakt'.

Christenen bidden tot de heilige Geest door hem te aanroepen als 'taal waarin wij God verstaan'. Predikanten en alle verkondigers van het geloof zijn goede predikheren (en -vrouwen) in de mate dat ze erin slagen goede tolken te zijn van die taal waarin mensen God kunnen verstaan. Dat lijkt me van het grootste belang in onze multiculturele en multireligieuze omgeving. We moeten onze christelijke geestdrift laten werken om met onze medemensen die van ons in taal, cultuur en godsdienst verschillen op de golflengte te geraken waarop de taal van de gemeenschappelijke geest kan verstaan worden die ons met elkaar verbindt.

Van het eerste pinksterfeest zeggen we dat het de geboorte dag was van de kerk. Vandaag heeft de kerk het zeer moeilijk om zodanig over Gods grote daden te spreken dat iedereen dit in zijn eigen taal verstaat. Daarom moeten we op dit pinksterfeest vooral ook bidden voor de kerk. Dat de Geest haar vaardig zou maken om taal- cultuurbarrières te overwinnen en de inspiratie zou vinden om Gods woord overal goed verstaanbaar te doen klinken.

B.J. De Clercq o.p.