Een geboortekaartje
 

Waarschijnlijk hebben weinig mensen er ooit aan gedacht dat de kaartjes met kerstwensen die we naar familie, vrienden en bekenden sturen eigenlijk geboortekaartjes zijn. Eenmaal deze gedachte bij je opgekomen, kun je in het goedkope aanbod van kerstkaarten in allerhande winkels haast onmogelijk nog je gading vinden. Schattige sneeuwlandschappen, een vrolijke kerstboom, een slee in de sneeuw met daarop, God betert, een verklede oude man met een baard, de kerstman die je 'merry christmas', vrolijk kerstfeest toewenst. Een geboortekaartje is geen wenskaart, het is een boodschap met verheugend nieuws. Iemand die een geboortekaartje verstuurt, zeker van een eerste kind, beleeft er deugd aan anderen in de vreugde om het levenslicht van een nieuwe mens te laten delen.

Jozef en Maria kregen in de kerstnacht hun eerste kind. Elk nieuwgeboren kind is voor zijn ouders bijzonder en uniek. Maar Jezus was een zéér uniek en bijzonder kind. Arm en in een ongastvrije uithoek van de wereld geboren, maar zéér bijzonder en uniek. Voor zijn ouders was een geboortekaartje het verste van hun gedachten. Maar volgens de schrijver van het kerstverhaal is er wel een verzonden, door een engel die in de nacht verscheen, aan de enigen die niet lagen te slapen: de herders wakend bij hun kudde. "Ik heb een goede boodschap voor u, die een grote vreugde voor het hele volk zal zijn. Vandaag is uw redder geboren. Hij zal de messias worden, de Heer." Een zeer bijzonder kind, al ligt het nu in een stal in een voederbak. En volgens een andere evangelist is er later nog een verstuurd, naar wijzen in het Oosten nog wel, in de vorm van een bijzondere ster.

Vandaag ontvangen we dus weer, zoals elke kerstnacht, het geboortekaartje van Jezus. Wat vangen we ermee aan? We kunnen onmogelijk gelukwensen terugsturen, dat zou trouwens geen enkele zin hebben, na 2000 jaar. We zijn hier in de eerste plaats samen om met elkaar te delen in de vreugde om het evangelie, de blijde boodschap, van Jezus' geboorte. En als we naar huis gaan begint het morgen voorgoed. Er is geen week in het hele jaar waarin zoveel wordt gevierd als in de kerstweek, nieuwjaar inbegrepen. Zowat overal, maar toch niet overal.
Met kerstmis ben ik altijd depressief, vertelde een vrouw. Ze probeerde het luchtig te laten klinken, want 'ze', de mensen, zouden kunnen denken dat ik me aanstel. Maar geen aanstellerij was haar naamloos verdriet. De wereld leek haar zonder zin en de kerstverlichting vreemd en lichtzinnig. Veel mensen zijn niet meer blij te maken, zei ze, ook niet met de geboorte van dat wondere kind in het jaar één.

Als we het kerstfeest op een christelijke manier willen vieren, moeten we ons goed realiseren wàt we vieren. Wij weten over Jezus veel meer dan zijn ouders en de herders die hem bij zijn geboorte zijn komen bezoeken. We weten dat hij, eenmaal volwassen, door God die hij zijn vader noemde is geroepen. Dat hij al weldoende rondtrok, dat hij de mensen onderrichtte, zieken genas en kwade geesten uitdreef. Dat hij door het onbegrip en het verzet tegen zijn wijze van leven en spreken ter dood werd veroordeeld, maar op de derde dag uit de dood is opgewekt. Wij kunnen de titels die de engel hem gaf, 'messias' en 'Heer', concreet invullen. We weten hoe zijn geboorte een ommekeer voor de mensheid heeft ingeluid.
Maar dat is het verleden. Met Kerstmis vieren we vooral iets in het heden. We vieren dat God nog iedere dag opnieuw in ons midden geboren wordt. Ik lees het geboortekaartje als een vraag vanwege God. Hij vraagt aan allen die het ontvangen: Mag ik, als je leeft met twijfels, in onzekerheid en verwarring, opnieuw geboren worden als jouw God? Wil je niet opnieuw geboren worden als christen?
In onze gezinnen klinken de vragen anders, maar niet minder doordringend: Mag ik opnieuw geboren worden als je partner? Mag ik weer je kind zijn, na die moeilijke periode? Mag ik opnieuw je vader of moeder worden? Mogen we als gezin voor elkaar nieuw zijn, elkaar opnieuw ontdekken?

Zo is Kerstmis geboorte vieren: van Jezus en van onszelf. Het is menswording vieren: van Jezus en van onszelf. Het is vieren dat voor God niets onmogelijk is.
In de boodschap van de engel aan de herders moeten we Gods stem beluisteren. Ga naar het kind en zijn ouders en als je het vindt, weet dan: Ik ben jouw God, ik ben de grond van je bestaan. In dit kind kom ik ook jou voor altijd nabij. Jij bent van mij en ik ben er voor jou, voor altijd.
Goede vrienden, als dit kind in de kerstnacht niet geboren was, hadden we nooit geweten dat ook wij ons kinderen van God mogen noemen, dat we er mogen zijn van God, voor altijd.
Het kerstfeest is de viering dat er telkens opnieuw hoop wordt geboren in een wereld geteisterd door wanhoop.

B.J. De Clercq o.p.

Inspiratie is gevonden in een oudere preek van Piet Vervaet (+ 2007)