Preek van de week Elke week een nieuwe preek
  22 mei - Sacramentsdag Preek in M-S Word-formaatRechtstreeks afdrukken
 

Prekenlijst

Startpagina

Archieven

Register

Prekenportaal

Zondagsvieringen

Dominicanen

Lezingen:

Deuteronomium 8,2-16
Johannes 6,51-58

U kunt reageren
op deze preek:

Commentaar

 

Zijn aanwezigheid toegezegd
 

Sacramentsdag: het zou eigenlijk een hoogfeest moeten zijn voor de kerkgemeenschap. Maar we vieren het in mineur. Want straks kan het niet meer bij gebrek aan priesters. Dan kan er immers geen eucharistie meer gevierd worden. Zo zeggen het de leiders van de kerk. Vreemd is dat. Het is toch Christus zelf die zijn aanwezigheid heeft toegezegd. We hebben dat niet van een paus of een bisschop. Het is Christus zelf die zijn aanwezigheid als Verrezene laat vieren in de gemeenschap. "Ik blijf bij u tot aan de voleinding der tijden." Hij is de grondslag van alle sacramentele gestalten waarin ons geloof wordt uitgedrukt en gevierd.

In dat vertrouwen komen we samen voor de maaltijd waarin Jezus zelf zijn leven samenvatte: in het teken van brood en wijn. Dit is niet eens een uitvinding van de christenen. Ook niet van Jezus. Christenen hebben de joodse paasmaaltijd overgenomen. Daarin zeggen ze dank om Gods bevrijdende aanwezigheid in de geschiedenis. Die presentie hebben ze vermoed en bevroed in de uittocht uit Egypte, het slavenhuis. En dit gebeuren zouden ze jaarlijks in herinnering roepen. Herdenken, heet dat. Dat betekent veel meer dan zomaar even denken aan wat lang geleden gebeurd was. Herdenken is, naar Joods verstaan, je opnieuw te binnen brengen, het helemaal innerlijk in je laten worden, je er van doordringen en doordrenken dat het gaat om een levensstijl die telkens weer gestalte kan krijgen. In creatieve trouw zouden mensen dit ter harte nemen. Dat is het jaarlijkse paasfeest dat in de joodse gemeenschap werd gevierd.

Dat verhaal heeft ook Jezus thuis gehoord. Hij heeft het in zich opgenomen. Hij was er zodanig van doordrongen dat hij het zich helemaal heeft eigen gemaakt, dat hij zelf zoín verhaal geworden is. Hij zelf leidde mensen weg uit onvrijheid en verknechting, hielp hen geloven in eigen mogelijkheden, reikte hen toekomst aan, richtte hen op. Zijn aandacht ging in eerste instantie naar hen die uitgesloten werden. Om welke reden ook. Naar zondaars en tollenaars. Naar zieken en melaatsen.

Zijn optreden dat voor zovelen opstanding betekende werd door de religieuze leiders als onverdraaglijk ervaren. Meer zelfs: als godslasterlijk. Want hij respecteerde de orde niet die zij hadden ontworpen. Daarom diende hij uit de weg te worden geruimd. En zo geschiedde. Hij stierf de meest schandelijke dood die men zich kan indenken: de kruisdood die voorbehouden was voor het uitschot van de samenleving.

En dan gebeurt dit merkwaardige. De geestkracht die Jezus bezielde heeft zijn leerlingen en sympathisanten te pakken gekregen. Ze stellen zich open om zijn geest in zich werkzaam te laten zijn. Ze staan in die geest op tot een nieuw bestaan. "God heeft deze Jezus doen opstaan. Nu hebben we gezien waar het hem om te doen was. Daarvan willen we ook zelf leven en getuigen." In Jezus heeft Gods roepstem in de geschiedenis een nieuw begin gemaakt. De gekruisigde is niet in de dood gebleven. Hij is opgestaan in het hart en de handen van zijn leerlingen. Zij trekken het spoor van Jezus verder in de geschiedenis.

Die leerlingen blijven zich nog steeds houden aan de Joodse gebruiken en feesten, maar nu vieren ze vooral dat Gods roepstem in Jezus een nieuw elan heeft open gebroken. Hun paasmaaltijd is hierdoor getransformeerd. Dat geldt zowel naar inhoud als naar vorm. Naar inhoud: het gaat niet langer om de wet maar om het besef dat in de liefde en de barmhartigheid de hele wet wordt samengevat, ja zelfs overstegen wordt. Het geldt ook naar vorm: het gaat niet enkel om de joodse gemeenschap maar alle mensen worden hiertoe uitgenodigd. Daardoor krijgt die maaltijd een nieuwe betekenis. Wij zijn met z'n allen de nabestaanden, de overlevenden die Jezusí testament ten uitvoer willen brengen.

Het is dan ook terecht dat de bisschoppen er maar niet genoeg van krijgen te herhalen dat de eucharistie bron en hoogtepunt is van christelijk leven. Dat is inderdaad zo. Het is dan wel heel vreemd dat dit hoogfeest straks niet meer kan gevierd worden. Omdat er geen priester meer is. Zet men op die manier niet de wereld op zijn kop? Wat er nodig is om eucharistie te vieren is een geloofsgemeenschap. Mannen en vrouwen die zich samengeroepen weten in de geest van Jezus van Nazareth om zijn testament ter harte te nemen. 'Doet dit tot mijn gedachtenis', is tot alle leerlingen gericht, mannen en vrouwen.

Meer dan we priesters nodig hebben, hebben we behoefte aan authentieke geloofsgemeenschappen. Daarbinnen zijn allen dragers en uitvoerders van Jezusí levenstestament. Hoe verdere praktische zaken geregeld dienen te worden is daaraan ondergeschikt. We hebben ter zake geen rechtstreekse richtlijnen in de Schrift. We hebben wel de toezegging van Christusí aanwezigheid in de gemeenschap. Daarom is dan ook de gemeenschap drager van alle sacramentaliteit. Hebben we daartoe niet de geest van Jezus ontvangen? Laten we dat vandaag vieren in dankbaarheid. En laten we met z'n allen trouw zijn aan onze roeping.

Ignace D'hert o.p.

 
  Prekenlijst