Wat we hopen en geloven
 

Allerheiligen en Allerzielen vormen een duo, de voorkant en de achterkant van hetzelfde verhaal over leven en dood, dit jaar de twee dagen van het weekeinde. Allerzielen is wat wij weten: geliefde mensen die van ons afscheid hebben genomen. Allerheiligen is wat wij hopen: God die alle mensen naar zich toetrekt. Vandaag, zaterdag, wordt onze hoop in de schaduw gedrukt van ons weten. Veel kerkgangers zullen waarschijnlijk deze zaterdag overslaan. Er zullen meer mensen naar het kerkhof gaan dan naar de kerk komen. Dat is jammer, want Allerheiligen is een van de mooiste feesten van het jaar: niet een feest van Christus of Maria of van een bekende heilige op de kalender, maar het feest van alle mensen.

"Een grote menigte die niemand tellen kon", zo staat het in het Boek der Openbaringen. 144.000 is meer een idee dan een getal. Het betekent restloos allen. Want twaalf en veelvouden van twaalf willen in de Bijbel zeggen: voltallig, volledig, compleet. De blijde boodschap over onze toekomst na de dood kent geen beperkende predestinatie, geen calvinistische voorbeschikking, geen goddelijke voorbestemming zoals de getuigen van Jehova voorhouden. We kunnen niet universeel genoeg kijken als het om de uiteindelijke bestemming gaat die God voor ons heeft bereid.

Als het om troosten gaat, kijkt God eveneens over de grenzen van onze rassenwaan en godsdienstverschillen heen.

Wie het meest heeft geleden zal Hij het meest gelukkig maken. Kijk maar naar de bergrede. Onder degenen die door Jezus zalig werden geprezen vinden we niet velen die geluk hebben gekend in het leven. Zalig die nederig van hart zijn, die verdriet hebben, die met heel hun wezen verlangen naar gerechtigheid, die vervolgd worden. Hén zal God troosten, verzadigen, belonen. Want God lijdt mee met de mens; ja, in de mens. Zoals ouders lijden in hun zieke kind, of zoals mensen kunnen lijden aan de handicap van hun geliefden. Netzomin als wij wil God het lijden of de dood van degenen aan wie Hij het leven heeft gegeven. ‘Zalig’ werden ze geprezen. ‘Gelukkig’, zegt de nieuwste bijbelvertaling, maar dat betekent hetzelfde. Als ze sterven zal hun leven zijn voltooiing vinden in Gods heerlijkheid.

Het christendom heeft altijd een ondubbelzinnige voorliefde voor personen en gebeurtenissen in plaats van voor ideeën en theorieën. Niet de wetten zijn onze wegwijzers, wel levende mensen. Niet een leer maar een persoon staat in het centrum: Jezus Christus. Zij die de innerlijke bewogenheid met Jezus delen en van daaruit leven, zulke mensen groeien uit boven alle kleinmenselijkheid en zijn lichtende voorbeelden. Zij laten iets van hun onkreukbaarheid zien in hun gehechtheid aan God, in hun verzet tegen onrecht en in hun inzet voor de mens in nood. Die mensen laten zien wat 'heilig' is in het leven, wat de moeite waard is en kost wat kost gered moet worden, wat alle toewijding verdient. En die mensen worden heiligen genoemd.

Daar zijn mensen bij uit het verre verleden, maar ook mensen van dichtbij, mensen die wij gekend hebben en die ons hebben leren geloven en beminnen. Zij waren vader, moeder, broer, zus, buur of vriend. We hebben hen ervaren als mensen die licht brachten in ons bestaan en die ook licht en uitzicht bieden over de dood heen.

In een wereld van godsverduistering hoor je bijna niets anders meer dan dat de hemel leeg staat. Voorbij is voorbij. Gedaan, zand erover.

Het feest van vandaag gaat daar tegenin. Het is een protestfeest. Het nodigt ons uit om vanop een afstand te kijken naar de eigenlijke waarde van alles. Niet enkel met de ogen van wat je constateert, dat doet de wetenschap, en terecht, maar met de ogen van geloof en hoop. Het zijn creatieve krachtbronnen. Ze doen ons vertrouwen dat op het moment van afscheid, als alles anders wordt, dat een grote liefde ons zal opwachten. Gods liefde kent geen grenzen. Wij zijn eindig en beperkt, maar Zijn liefde duurt eeuwig.

Gerard Braet o.p., Knokke