Preek van de week Elke week een nieuwe preek
  3 februari - Vierde zondag Preek in M-S Word-formaatRechtstreeks afdrukken
 

Prekenlijst

Startpagina

Archieven

Register

Prekenportaal

Zondagsvieringen

Dominicanen

 

Lezingen:

Kolossenzen 3,12-21
Matteüs 5,1-12

Tekst van viering

U kunt reageren
op deze preek:

Commentaar

 

Een nieuw licht
 

Matteüs opent de bergrede van Jezus op een heel plechtige wijze. Toen Jezus de menigte zag, ging Hij de berg op. Die opening is niet alleen plechtig, ze is vooral veelzeggend. Matteus schrijft zijn evangelie namelijk voor joodse mensen. Voor mensen voor wie Mozes een bijzondere plaats inneemt. Van Mozes hebben ze namelijk de tien geboden ontvangen. De woorden die het leven beschermen en bevorderen. Mozes was daarvoor de berg opgegaan en had daar die woorden van God ontvangen. Vandaag gaat Jezus de berg op zoals Mozes had gedaan. En ook hij houdt zoals Mozes dat had gedaan, een toespraak om op zijn beurt de nieuwe woorden van het leven af te kondigen.

En er zijn nog meer parallellen. Van Mozes wordt gezegd dat hij de eerste vijf boeken van de bijbel heeft geschreven. Daarom zegt Matteüs dat Jezus ook vijf boeken heeft geschreven. Jezus houdt namelijk in het evangelie van Matteüs vijf grote toespraken. De parallel die Matteüs tekent tussen Mozes en Jezus is duidelijk.
En er is nog meer. Het eerste boek van de bijbel dat Mozes zou geschreven hebben, begint met het scheppingsverhaal. Toen er in den beginne enkel duisternis en chaos was spreekt God als eerste woord: er moet licht zijn. En het woord van God bracht licht.

In het evangelie van vandaag horen we het begin van het eerste boek van Jezus. En zijn eerste woorden, de zaligsprekingen, klinken als een nieuw soort scheppingsverhaal. Er valt een nieuw licht over onze menselijke wereld. Jezus’ woorden betekenen een herijking van de waarden die ons leven voller en gelukkiger maken. Met de woorden die Jezus spreekt komt inderdaad een nieuwe wereld in zicht. En deze begint met gelukwensen. Felicitaties.

Gefeliciteerd klinkt inderdaad beter dan 'zalig'. Dat doet te veel aan slagroom denken. We kunnen er maar beter afstand van nemen en het houden bij 'gelukkig' ben je, 'wat een geluk'. Gefeliciteerd! Maar toch niet omdàt we arm zijn! Het gaat er niet om dat een bepaalde toestand de hemel in geprezen wordt. Alsof armoede een streefdoel zou zijn. Geen enkel normaal mens kan zoiets begrijpen. Evenmin kan treuren een streefdoel zijn. Een dergelijke visie kan alleen maar aanleiding geven tot een soort slavenmoraal, zoals bepaalde filosofen terecht hebben aangeklaagd. Hoe meer ellende je kent hoe hoger je bij God staat aangeschreven. Of hoe meer je later, na dit leven, zal gecompenseerd worden. Dat is zeker niet de intentie van Jezus geweest.

'Gelukkig wie arm voor God staan.' Opnieuw: deze uitspraak van Jezus verwijst naar het eerste gebod dat Mozes destijds de joodse gemeenschap voorhoudt: 'Hoor Israël, de Heer uw God is de enige.'. Dat betekent: met déze God gaan we op weg. Hij is geen almachtige God die we kunnen proberen voor ons karretje te spannen. Het karretje van ons eigenbelang. De God van Israël is niet omkoopbaar. Hij regelt de weersomstandigheden niet in ons voordeel wanneer we daar om vragen. Hij zorgt er niet voor dat onze politieke partij aan de macht komt, of dat er nu eens eindelijk een paus naar onze smaak gekozen wordt. Hij bestuurt de wereld niet naar het voorbeeld van de president van de machtigste natie ter wereld. Hij is veeleer te zoeken bij mensen die begrepen hebben hoe belangrijk barmhartigheid is en medeleven met de naaste. Gelukkig wanneer je er niet naar streeft aanzien te verwerven ten koste van wat dan ook, maar wanneer je beseft dat trouw aan de wezenlijke waarden de kwaliteit van ons leven verzekeren. Daar vinden we sporen van God die spreekt in ons hart.

Gelukkig die treuren want zij zullen getroost worden. Treuren is onze cultuur vreemd geworden. Onze cultuur berust op machtsontplooiing. Macht over de natuur, macht over ziekte en lijden. Macht om jezelf op te werken. In onze cultuur leeft een heersersmentaliteit. Wij beheersen het bestaan. Wij beheersen de markt. Wij beheersen bijna leven en dood. In zo’n sfeer is treuren erg moeilijk. Het hoort ook niet. Treuren betekent dat men iets mist, iets ontbeert. En dat bevalt ons niet. Onze tijd wil enkel een success story horen. Wat dit doorkruist dient onmiddellijk te worden opgeruimd. Dat betekent dat we veel toedekken en ontkennen. Verdriet verstoort de schone schijn. Mislukking verknalt de lekkere sfeer.

Gelukkig wie de pijn en het verdriet van anderen niet vergeten, maar er respectvol en tactvol mee omgaan. Gelukkig wie mensen tijd gunnen om te genezen van wonden. Gelukkig wie de wonden van het verleden niet vergeten. Het oorlogsverleden, de moordpartijen. De slachtoffers. De vierde wereld. Gelukkig wie zich dat blijven herinneren. Niet om schuld te induceren. Maar om niet te vergeten dat onze werkelijkheid lang niet enkel rozengeur is. En om te bidden dat we alert blijven.

Gelukkig ben je wanneer de inzet voor gerechtigheid je blijft op de been brengen. Wanneer het lijden van anderen je niet onverschillig laat. Prijs jezelf gelukkig wanneer je tot het inzicht bent gekomen welke de wezenlijke waarden zijn die ons leven menselijk houden. Verheugt u en juicht, want dan heb je een stukje hemel op aarde gevonden.

De woorden van Jezus werpen nieuw licht op ons bestaan. Een nieuwe schepping.

Ignace D'hert o.p.

 
  Prekenlijst