Preek van de week

God met ons

De dagen vóór Kerstmis zijn voor veel mensen drukke dagen. Druk doende als men is om een huiselijk en gezellig kerstfeest voor te bereiden, met cadeautjes en het samenzijn rond een feesttafel met kinderen en kleinkinderen. We hebben nu eenmaal een zeer familiaal beeld gemaakt van kerstmis. We weven er een ideale sfeer van huiselijkheid rond. Het is tenslotte toch een geboortefeest. De evangelieteksten vertellen over een kindje in een kribbe, over zijn moeder Maria, over Jozef, over engelen, herders en schaapjes. In elke kerk wordt zelfs een knus hoekje ingericht, waar voor twee weken de familiesfeer mag heersen rond een heel gezellige stal met een wiegje in het midden.
Maar er zijn ook mensen die de kerstdagen met angst tegemoet zien. Zij hopen dat die dagen zovlug mogelijk voorbij zijn. Het doet hun pijn omdat zij weer zullen denken aan mensen die er hadden moeten bij zijn. Of zij denken aan de kinderen, die toch eens langs zouden kunnen komen, maar die niet meer naar hen omzien.

Komt de ontgoocheling van mensen misschien hier vandaan, dat het ons niet lukt zo’n idyllische sfeer thuis in te planten? Er is inderdaad een grote tegenstelling tussen het sprookjesachtige, het kinderlijke dat we in het kerstverhaal verweven hebben en het grauwe verhaal van ons dagelijks bestaan.

We kunnen ons afvragen of het kerstverhaal niet wat verkeerd wordt geïnterpreteerd als het enkel gezien wordt als een bericht over familiegebeurtenissen. Misschien hebben de evangelisten alleen maar enkele fantasievolle verhalen over het kind Jezus gebruikt om iets over de Christus te zeggen, over de mens die ze als volwassene zó hadden zien leven en horen spreken, dat ze gingen vermoeden dat hij een gezondene van God was. Ze hadden Jezus zich zo feilloos zien inspannen en inzetten voor zijn medemensen.’Een droom van een mens’ was hij. Ze hadden gezien hoe hij de lasten wegnam van kleinen en hoe hij hen tot zo’n geluk verhief, dat ze in hem de beste kandidaat voor leiderschap en koningschap zagen, want God – die scheppende liefde is – was klaar en duidelijk werkzaam in hem.

Om die Jezus, om zo’n ‘droom van een mens’ te verklaren, grepen ze terug naar het visioen van de profeet Jesaja. Toen er in zijn dagen een prinsje ging worden geboren, had Jesaja de verwachting uitgedrukt dat die kandidaat voor de koningstroon zo integer en zo rechtvaardig zou zijn dat alle goeds waarvan een land kan dromen door hem verwezenlijkt zou worden.

Aan dat prinsje geeft Jesaja dan ook een naam als een programma: Emmanuël, dat is: God met ons. Als koning zal hij een genade zijn voor het land en een gave van Godswege. Want, zo meende Jesaja, onze koning Achaz doet zo weinig tegen de corruptie en de uitbuiting van zijn onderdanen, zo weinig voor zijn mensen, dat hij een doorn is in Gods oog. Hij ergert God en de mensen.

Als Matteüs in zijn evangelie Maria en Jozef ten tonele voert, wil hij niet het zielendrama vertellen van een man wiens vertrouwen in zijn verloofde geschokt is. Óver het hoofd van beide verloofden heen schrijft Matteüs over Jezus – de volwássen Jezus, over wie hij na het verhaal van de geboorte, nog een heel evangelie zal schrijven.

Zijn naam Jezus, betekent 'God redt.' Hij redt al wie niet in staat is zichzelf te redden. En we zouden hem nog een andere naam moeten geven, zegt Matteüs: Emmanuël: 'God met ons'. Die naam geeft verdere uitleg over de rol en de taak die Jezus tot op vandaag onder ons vervult: in en door hem is God zelf met ons bezig. Jezus is inderdaad een man ‘uit de geesteskracht van God’.

Die Jezus was dus een geschenk, een gratis gave van God. Zijn hele bestaan onder ons is hét kerstgeschenk bij uitstek.

De kracht van God deed hem mens worden onder de mensen. Wat hij van Godswege onder ons doet, kan geen mens ons geven. Hij is 'Licht uit Licht, God uit God’, zoals wij het in onze geloofsbelijdenis telkens opnieuw uitspreken.

Gerard Braet o.p., Knokke