Sterker dan de dood
 

Allerheiligen en Allerzielen is een duo, de voorkant en de achterkant van hetzelfde verhaal over leven en dood. Allerheiligen is wat wij hopen: God die alle mensen naar zich toe trekt. Gisteren Allerheiligen, vandaag Allerzielen. Allerzielen is wat wij weten: geliefde mensen die van ons afscheid hebben genomen. Als wij daarbij stilstaan en denken aan al de mensen die wij gekend hebben en die reeds gestorven zijn, dan lijkt ons leven veel op een lange treinreis die wij met velen begonnen zijn, tot de een na de ander uitstapt, dikwijls zonder afscheid te nemen, om te verdwijnen in de stilte van God.

Bij jezelf stel je dan wel eens de vraag: waarom is die man of die vrouw zo jong gestorven, waarom zo onverwacht? Waarom heeft die persoon zoveel moeten afzien?

Op TV-Eén loopt er deze weken een documentaire reeks met als titel: ’Doodgraag leven’. Vijf terminale kankerpatiënten vertellen daarin hoe ze omgaan met hun ziekte en hoe ze proberen om toch nog het beste te maken van de tijd die hen nog rest. Met deze documentaire wil men de boodschap doorgeven dat er nog leven is vóór de dood, ook al is het einde in het zicht. Een confronterend programma. Want terminale zieken confronteren mensen met hun eigen sterfelijkheid.
Wat die patiënten doen is moedig: op een rustige, volwassen manier verwoorden zij uiterst kwetsbare emoties. Dat is weinig mensen gegeven.
Misschien kan het programma mensen die in een gelijkaardige situatie verkeren op weg zetten om het taboe rond ziekte en dood te doorbreken.

Er is leven vóór de dood, zeker. Maar valt er ook iets te vertellen over het leven na de dood? In het tv-programma kom je daarover weinig of niets te weten. Eigenlijk moet dit stilzwijgen ons niet zo sterk verwonderen. Het geloof in een leven na de dood is inderdaad geen evidentie meer. Voor veel mensen is het zelfs in tegenspraak met de tastbare feiten.

En toch weet ik dat er een groot verschil bestaat tussen iemand die de dood beschouwt als het absolute einde (‘Alles is voorbij’) en iemand die het afscheid en het sterven kan beleven als ‘ik word verwacht. Ik mag thuiskomen in het Vaderhuis.’

Als de mens, ondanks de dood, een toekomst heeft, dan is dat niet omdat hij uit zichzelf onsterfelijk zou zijn. Van nature is de mens vergankelijk en sterfelijk. Dat er voor hem hoop op eeuwig leven is, is gebaseerd op Gods trouw. God laat de mens nooit vallen, ook niet in de dood.

In onze prestatiemaatschappij worden mensen vervangen zodra ze niet meer nuttig zijn. Onvervangbaar ben ik alleen voor diegene die mij liefheeft. Welnu, als God van ons houdt zoals we het geleerd hebben van Jezus, dan zijn wij voor Hem onvervangbaar en dan kan Hij ons ook niet loslaten in de dood.

Dat is een kwestie van vertrouwen. Zonder geloof en vertrouwen redden wij het niet. Vertrouwen in de liefde van God zoals die openbaar geworden is in Christus Jezus, die zegt ‘Ik ben de verrijzenis en het leven, wie in mij gelooft heeft eeuwig leven.’

Allerheiligen en Allerzielen zijn belangrijke feestdagen. Het zijn dagen waarop wij ons verbonden weten met die grote stoet van mensen die ons voorgingen in het vertrouwen en het geloof dat God ons thuisbrengt. Of we leven of sterven, Hem behoren wij toe. Alle speculaties over wat er komt na dit leven mag je gerust achterwege laten als je geloof en vertrouwen maar toenemen in een God die ons – of we leven of sterven – blijft liefhebben.

Het geestelijk testament van zuster Emmanuelle, de voddenraapster van Kaïro, dat tijdens haar uitvaart in de kathedraal van Parijs werd voorgelezen begon met de zin: ‘De liefde is sterker dan de dood. De diepe vriendschap die wij samen beleefd hebben, heeft een eeuwigheidswaarde!’

Het leven van mensen speelt zich af tussen twee getallen, hun geboortedatum en hun sterfdatum. God echter bemint ons niet voor de korte duur van ons aardse bestaan, maar voor altijd. Zijn liefde duurt eeuwig.

Gerard Braet o.p., Knokke