Een rots om op te bouwen
 

'Een rots in de branding' zegt men van iemand op wie je altijd en voor alles kunt betrouwen, op wie je kunt rekenen als een rots waar je veilig kunt op bouwen. Zulke mensen hebben we nodig om een gemeenschap in weer en wind overeind te houden. Volgens het evangelie heeft Jezus aan Petrus opgedragen de rots te zijn waarop hij zijn kerk zou bouwen. Jawel, op Petrus, zwak en zondig zoals mensen nu eenmaal zijn. Hij kreeg die opdracht nadat hij in Jezus 'de Zoon van de levende God' had herkend. En het was niet min wat Jezus beloofde. Geen macht van de onderwereld zal de kerk ooit overweldigen.

Schriftkenners noemen het weinig waarschijnlijk dat de taakomschrijving van Petrus als rots van Jezus zelf komt. Ze nemen aan dat Matteüs ze heeft opgeschreven als een weergave van een zeer vroege traditie die op deze manier het ambt en het gezag van Petrus in de christelijke gemeente heeft gerechtvaardigd.

Voor de uitoefening van zijn ambt heeft Petrus de sleutelmacht gekregen en de macht om 'te binden en te ontbinden'. Daarin ligt de essentie van zijn opdracht in dienst van de gemeenschap: openen en sluiten, binden en ontbinden. De drager van het Petrusambt moet er op toezien dat de toegang tot de gemeenschap van hen die het koninkrijk van God aanwezig stellen voor iedereen open is, door ervoor te zorgen dat het authentieke woord van God in verstaanbare taal kan gehoord worden door allen die willen luisteren. Hij moet de waarborg zijn van de trouw aan het geloof in Jezus de Christus, Zoon van de levende God. De levende God, die meegaat met het de bewegingen van het leven, niet een God die in onveranderlijke formules is ingeblikt. Hij moet de toegang afsluiten voor alles en iedereen waardoor dit geloof wordt vervalst en verraden.
De drager van het Petrusambt heeft de opdracht mensen bijeen te brengen, wie of wat ze ook zijn, met al hun verschillen en tegenstellingen. Daarom moet hij ook kunnen ontbinden: mensen losmaken uit wat hen bezwaart, een verleden dat hen achtervolgt, teleurstellingen waardoor ze verlamd worden, een isolement waarin ze gevangen zitten. Ontbinden heeft te maken met vergiffenis schenken en bekering mogelijk maken.

Het staat in grote letters boven in de koepel van de Sint-Pietersbasiliek in Rome: 'Gij zijt Petrus en op deze rots zal ik mijn kerk bouwen'. Op deze tekst hebben de bouwheren van de basiliek zich beroepen, om ze te bouwen op het fundament waarvan ze meenden dat Petrus daar begraven lag. Het is natuurlijk niet die kerk die Matteüs op het oog had. De kerk die hij op het oog had was ook geen organisatie, maar in de eerste plaats een beweging, de beweging van mensen die zich door Jezus en zijn evangelie laten inspireren en volgens dit evangelie willen leven.

De geschiedenis van de kerk is zo verlopen dat de bisschop van Rome de status van drager van het hoogste gezag in de wereldwijde kerk heeft gekregen. De 'opvolger' van Petrus en de drager van zijn ambt is nu de paus. Maar hij kan niet alleen en op z'n eentje voor de kerk de rots in de branding zijn. Het is de roeping van iedereen die tot de kerk wil behoren.*

Je moet dikwijls als een rots in de branding staande proberen te blijven. Onze rots wordt vandaag aangevreten, op veel manieren door erosie aangetast. Maar wellicht zijn er toch ook mensen die, als ze mensen zoals wij ontmoeten die zich gelovig profileren, die uitkomen voor hun geloof, in zulke mensen een rots herkennen en ook verwachten dat ze rots zijn.

Ze verwachten dat we voor hen, in hun plaats bidden als ze zelf de taal niet meer vinden om te bidden. Ze verwachten dat we het geloof ook voorleven. Ze verwachten niet dat we alle antwoorden kennen dat we perfecte gelovigen zijn. We mogen die roeping niet uit de weg gaan omdat we denken dat we maar kleingelovigen zijn. Was het niet met zulke kleingelovigen (denk aan Petrus: zie Matteüs 14,31) dat Jezus zijn kerk heeft willen bouwen?

Laten we ernst maken met die roeping. Dan mogen we ook blijven rekenen op de belofte dat de gemeenschap van de gelovigen door de kwade machten van de onderwereld zal kunnen trotseren.

* De twee volgende alinea's zijn geïnspireerd door een preek van Miguel Dehondt: http://preken.be

B.J. De Clercq o.p.